Geld is goedkoop en de concurrentie is uitgedund door de crisis. Banken die de crisis hebben overleefd, verdienen truckloads met geld. Aandeelhouders en de top managers profiteren. Belastingbetalers en toezichthouders hebben het nakijken. Gebouw van de Europeese Centrale Bank in Frankfurt (ANP) ‘Zo kan ik ook bankieren’, zegt Paul de Grauwe, hoogleraar internationale economie aan de Katholieke Universiteit Leuven. ‘De Europese Centrale Bank heeft een geldmachine gecreëerd voor banken. Ze kunnen tegen 1 procent geld lenen en dat geld steken ze vervolgens in risicoloze staatsobligaties die 3 tot 4 procent opleveren. Zo subsidieert de ECB de banksector.’

Terwijl sectoren als de bouw en de auto-industrie in de kreukels liggen door de recessie, verrasten enkele banken de afgelopen weken vriend en vijand met kloeke winsten. In de Verenigde Staten spanden zakenbanken Goldman Sachs en JP Morgan de kroon met elk een winst van 2,5 miljard euro het tweede kwartaal. In Europa stalen onder meer BNP Paribas, waarin Belgische brokken van Fortis zitten, Deutsche Bank en de Britse banken HSBC en Barclays de show.

Over het algemeen geldt: hoe minder staatssteun, des te hoger de winst. En zakenbankieren is weer een ouderwetse winstpakker. Alsof er nooit een kredietcrisis is geweest, lieten de banken ook weten dat ze hun bonuspotten weer volstorten. Overheden hebben weinig mogelijkheden hier een stokje voor te steken.

AXA Bank heeft de basisrente op het spaarboekje verlaagd tot 1 procent. Die historisch lage rentevoet is slecht nieuws voor wie verkiest te sparen, maar goed nieuws voor wie geld wil lenen. Dat meldt Gazet van Antwerpen dinsdag.

AXA is niet de enige bank die de rente verlaagt. Andere financiële instellingen deden dat in de eerste week van maart al. AXA Bank verlaagde het basistarief van zijn klassieke spaarrekening van 1,25 naar 1 procent. De aangroeipremie en de getrouwheidspremie gingen van 0,50 naar 0,25 procent. Wie zijn geld langere tijd op een boekje laat staan, krijgt onvoldoende rente om het waardeverlies van het geld te volgen, besluit de Gazet van Antwerpen.

De bedroevend lage rente voor wi wil sparen, is dan weer goed nieuws voor wie geld wil lenen: dat kan tegen steeds interessantere tarieven. Maandag 9 maart verlaagde het Landbouwkrediet zijn tarieven voor kredieten met een vaste rente. De intrestvoet voor een krediet met vaste rente op 20 jaar zakte van 4,59 naar 4,33 procent. KBC liet de rente voor dergelijke leningen zakken van 5,49 naar 4,89 procent.

Minister van Klimaat Paul Magnette en staatssecretaris toegevoegd aan de minister van Financiën, Bernard Clerfayt, werken aan de creatie van een nieuw soort bankkrediet, tussen een lening op afbetaling en een hypothecaire lening.

Dat schrijft de krant L’Echo vrijdag. Het krediet zou dienen voor energiebesparende investeringen, die de regering in het relanceplan wil aanmoedigen. De leningen zouden door de banken gecommercialiseerd worden. In vergelijking met een klassiek consumentenkrediet zou de duur langer zijn, de rente zou lager liggen en met een fiscale aftrekbaarheid. Het nieuwe product zou begin 2009 op de markt komen.

De Nederlandse Staat heeft euro 9,94 mrd opgehaald met vier staatsleningen. Dat maakt het Agentschap van het Ministerie van Financien maandag bekend. Dat is aan de bovenkant van de bandbreedte van euro 3,5-10 mrd die de Staat op 10 december aankondigde te willen ophalen met de veiling.

De lening die in februari 2009 afloopt, leverde euro 4,40 mrd op tegen een gemiddeld rendement van 2,00%. De lening die in maart 2009 afloopt, leverde euro 3,75 mrd op tegen een gemiddeld rendement van 1,97%, terwijl de lening die in april 2009 afloopt, euro 1,21 mrd opleverde tegen een gemiddeld rendement van 2,03%.  Ten slotte bracht de lening die in juni 2009 afloopt euro 580 mln op, tegen een gemiddeld rendement van 2,05%.

Zeven Europese coöperatieve banken, waaronder de Nederlandse Rabobank, lenen elkaar weer onvoorwaardelijk geld uit. Zo willen zij de leenmarkt tussen de banken vlot trekken. Dat heeft Bert Heemskerk, bestuursvoorzitter van Rabobank, namens de banken bekendgemaakt. Het fonds voorziet erin dat banken elkaar geld kunnen lenen. Het gaat om kredieten met een looptijd van drie maanden.

De banken willen elkaar zonder garanties kredieten met een looptijd van drie maanden verstrekken. Hiermee zal er volgens een woordvoerder weer zo’n euro 10 à 15 mrd in de geldmarkt terechtkomen. De coöperatieve banken zijn lid van Unico, een samenwerkingsverband tussen Europese coöperatieve banken, waaronder Rabobank.

‘De Unico-partners zien dit initiatief als een grote stap naar het herstel van vertrouwen binnen de Europese bankgemeenschap’, aldus Heemskerk.

Enkele andere deelnemers aan het plan zijn de Franse bank Crédit Agricole, de Duitse DZ Bank en RZB-Austria. In totaal omvattten de banken naar eigen zeggen 21% van de bancaire markt voor consumenten.

Tergend langzaam komt het kredietverkeer tussen banken weer op gang. Daarmee lijken de miljardeninjecties van overheden in de hele wereld te werken. De leenrentes die de banken elkaar onderling vragen, dalen beetje bij beetje, terug naar de niveaus van voor 15 september, de dag dat de Amerikaanse bank Lehman Brothers omviel. Het bankroet van deze bank zond schokgolven door de financiële wereld, omdat deze en andere banken miljardenverliezen door riskante hypotheken verdoezeld bleken te hebben.

Een goede indicator voor het onderlinge vertrouwen tussen de banken is de Libor-rente, de leenvergoeding die banken bij onderlinge leningen van drie maanden hanteren. Deze London Interbank Offered Rate daalt al zeven dagen, en bereikte gisteren 3,83 procent. Dat is de laagste prijs voor geld sinds eind september.

De dalende rente is een signaal dat de banken elkaar onderling weer wat meer vertrouwen. Een tweede signaal voor hersteld vertrouwen is de Euribor-rente voor onderlinge leningen in euro’s. Deze daalde gisteren tot 4,97 procent, voor het eerst sinds 18 september weer onder de vijf procent.

Toch blijft de Euribor-rente flink hoger dan de 3,75 procent die de Europese Centrale Bank voor wenselijk houdt. Kennelijk is de vrees voor nieuwe bankroeten onder banken nog niet helemaal weggenomen. Daar komt nu de nieuwe angst voor een recessie bij. De economie gaat mogelijk een periode van krimp tegemoet. Banken zullen hierdoor terughoudend worden met het uitlenen van geld aan bedrijven.

De Amerikaanse centrale banken kondigden gisteren aan nog eens 540 miljard dollar aan leningen in de kapitaalmarkt te pompen. Door de mededeling veerde de dollar op ten koste van de euro, die vandaag voor het eerst sinds jaren onder de 1,30 dollar zakte. Geldhandelaren denken dat de Europese Centrale Bank (ECB) binnenkort noodgedwongen de rente zal verlagen om de economie te ondersteunen. (HET PAROOL)